کشت هیدروپنیک چیست ؟راهنمای کامل روش کشت بدون خاک در گلخانه

کشت هیدروپنیک یکی از روش های نوین کشاورزی است که در آن گیاه بدون نیاز به خاک و با استفاده از محلول های غذایی پرورش داده میشوند. این روش با مزایایی چون صرفه جویی در مصرف آب تولید محصولات در تمام فصول سال و افزایش بهره وری به یکی از محبوب ترین شیوه های کشت در گلخانه های مدرن تبدیل شده است. در این مقاله به بررسی انواع روش های هیدروپنیک مزازا و معایب ُنکات کاربردی و محصولات قابل کشت در این سیستم خواهیم پرداخت :

روش های کشت هیدروپونیک

هیدروپنیک شامل استفاده از بستر های بدونخاک یا اب برای پرورش گیاهان است.در این روش ریشه گیاهان مستقیما در محلول غذایی قرار میگیرد یا از یک بستر بی اثر مانند پشم سنگ پرلیت یا کوکوپیت برای نگهداری ریشه استفاده میشود انواع روش های کشت هیدروپنیک عبارتند از:

۱- سیستم NFT(FILM TECHNIQUE NUTRIENT)

در این سیستم ،محلول غذایی به صورت یک فیلم نازک از مواد مغذی از میان ریشه های گیاه عبور میکند (مناسب برای گیاهانی مانند کاهو و سبزیجات برگی )

۲- سیستم (EBB AND FLOW) سیستم غرقابی و تخلیه ای

ریشه ها بصورت دوره ای در محلول غذایی غرق و س\س تخلیه میشوند (برای گیاهانی با مقاومت بالاتر مناسب است)

۳ـ کشت در آب عمیق (DEEP WATER CULTURE)

گیاهانی در ظرف هایی محلول غذایی معلق هستند و ریشه ها مستقیما در آب قرار دارند (روشی شاده موثر برای بسیاری از محصولات )

۴ـ سیستم قطره ای (DRIP SYSTEM)

مواد غذایی به صورت قطره ای به ریشه گیاهان میرسند (قابلیت تنظیم دقیق برای گیاهان مختلف )

۵ـ ائروپونیک (AEROPONICS)

ریشه ها در هوا معلق هستند و مواد مغذی را بصورت غبار یا اسپری به آنها میرسد(یکی از پیشرفته ترین روش ها در کشت هیدرپونیک )

مزایای کشت هیدروپونیک

صرفه جویی در مصرف اب:اب مصرفی این روش قابل بازیافت است

تولید در تمام سال :اماکن کنترل دما ،نور و رطوبت باعث کشت در تمام فصول امکان پذیر باشد

بهره وری بالا :رشد گیاهان سریع تر و میزان محصول بیشتر است

عدم نیاز به خاک :برای مناطق با خاک نامناسب یا آلوده ایده ال است

کنترل بهتر آفات و بیماری ها :با حذف خاک، امکان آلودگی ها مرتبط با خاک کاهش می یابد

مدریت آسان مواد غذایی :تغذیه گیاهان بصورت دقیق و بهینه تنظیم میشود

معایب کشت هیدروپونیک

هزینه اولیه بالا : تجهیزات و نصب اولیه سیستم ها ممکن است گران باشند

نیاز به تخصص : کنترل دقیق مواد مغذی PH و شرایط محیطی نیازمند دانش وتجربه است

ریسک خرابی سیستم :در صورت قطع برق یا مشکل در سیستم آبیاری ، گیاهان به سرعت آسیب میبیند

نگهداری و نظارت مداوم : برای موفقیت در این روش ،نظارت روزانه بر شرایط رشد ضروری است

نکات کاربردی در کشت هیدرپونیک

کنترل PH: محلول غذایی باید د محدوده ۵.۵ تا ۶.۵ باشد PH

انتخاب بستر مناسب : موادی مانند کوکوپیت پرلیت یا پشم سنگ،انتخاب های خوبی برای نگهداری ریشه ها هستند

نورپردازی مناسب : استفاده از لامپ های LED مخصوص رشد گیاهان ، باعث بهبود عملکرد میشود

تهویه : ریشه ها نیاز به اکسیژن کافی دارند : بنابراین تهویه مناسب سیستم ضروری است

پیشگیری از آلودگی : سیستم ها و نخازن را به طور منظم تمیز کنید تا از رشد عوامل بیماری زا جلوگیری شود

محصولات قابل کشت در گلخانه هیدرپونیک

سبزیجات برگی : کاهو ،اسفناج ،جعفری گشنیز و ریحان

صیفی جات : گوجه فرنگی ، خیار ،فلفل دلمه ای ، و بادمجان

گیاهان دارویی:آلوئه ورا ،نعنا و آویشن ،و رزماری

توت ها : توت فرنگی و تمشک

گیاهان زینتی : انواع گل های آپارتمانی و زینتی